Meteorolojik ve astronomik kış - farkı nedir?
Pek çok kişi kış mevsimini soğuk hava, karlı manzaralar ve tatil dönemiyle ilişkilendirse de, kışın başlangıcını ve bitişini tanımlamanın birden fazla yolu vardır. Meteorologlar ve gökbilimciler mevsimleri ayırmak için iki farklı sistem kullanır: meteorolojik kış ve astronomik kış. Bu iki tanım arasındaki temel farklara bakalım.
Meteorolojik kış
Meteorologlar kışı, Dünya’nın Güneş’e göre konumundan ziyade yıllık sıcaklık döngülerine ve desenlerine göre tanımlar. Meteorolojik takvimde mevsimler, Kuzey Yarımküre’de Aralık’tan Şubat’a, Güney Yarımküre’de ise Haziran’dan Ağustos’a uzanan üçer aylık dönemlere ayrılır. Bu nedenle meteorolojik kış, kış gündönümünün zamanından bağımsız olarak her yıl bu ayların içinde yer alır.
Dünyanın dört bir yanındaki çoğu hava tahmin kurumu ve klimatolog, kayıt tutma ve veri analizi amacıyla yılı net üçer aylık dönemlere bölebilmek için meteorolojik mevsim tanımlarını kullanır.
Astronomik kış
Astronomik takvimde mevsimlerin tam başlangıç tarihleri, Dünya’nın Güneş’e göre konumuna göre belirlenir. Astronomik kış, Kuzey Yarımküre’de her yıl 21–23 Aralık civarında ve Güney Yarımküre’de 20–23 Haziran civarında gerçekleşen kış gündönümüyle başlar. Kış gündönümünde Güneş ışınları Dünya yüzeyine en eğik açıyla düşer; bu da yılın en kısa günü ve en uzun gecesini oluşturur. Gündönümünden sonra gündüz saatleri yeniden uzamaya başlar ve astronomik olarak baharın resmî başlangıcını müjdeler.
Dünyanın farklı bölgelerinde kış ne zaman başlar?
Kuzey Yarımküre’de:
- Meteorolojik kış: 1 Aralık - 28/29 Şubat
- Astronomik kış: 21/22 Aralık
Güney Yarımküre’de:
- Meteorolojik kış: 1 Haziran - 31 Ağustos
- Astronomik kış: 20/21 Haziran
Meteorolojik mevsimler kayıt tutmada tutarlılık sağlar, ancak gerçek astronomik kış başlangıcı her yıl biraz değişir ve sırasıyla Aralık veya Haziran’daki kış gündönümü tarihlerine denk gelir.
