Вецер Зонда: гарачыя нізынныя парывы ў аргентынскіх Андах

На ўсходніх схілах Анд у заходняй Аргенціне дзьме магутны рэгіянальны вецер Зонда. Як чынук у Паўночнай Амерыцы або фён у Еўропе, гэта цёплы і сухі нізынны вецер — але са сваёй мясцовай спецыфікай і наступствамі.

Дзе дзьме Зонда

Зонда найперш закранае:

• правінцыі Сан‑Хуан, Мендоса і Ла‑Рыоха ў Аргенціне
• перадгор’і і даліны ўздоўж усходніх Анд

Крутыя схілы і глыбокія даліны дапамагаюць патоку ўзмацняцца і станавіцца больш парывістым.

Калі Зонда найбольш прыкметная

Эпізоды Зонды магчымыя ў розныя сезоны, але асабліва часта іх адзначаюць:

• у канцы восені, зімой і вясной, калі ў высокіх Андах ёсць снег
• у сувязі з праходжаннем пагодных сістэм над поўднем Паўднёвай Амерыкі (да або пасля іх праходу)

Як утвараецца Зонда

Зонда — гэта разнавіднасць фёну (нізыннага ветру). Тыповая паслядоўнасць такая:

1. Вільготнае паветра з Ціхага акіяна падымаецца па заходнім схіле Анд, дзе астывае, кандэнсуецца і губляе значную частку вільгаці ў выглядзе ападкаў.
2. Пасля пераходу праз хрыбет ужо значна больш сухое паветра пачынае спускацца па ўсходнім схіле.
3. Пры спуску яно хутка награваецца ад сціску і становіцца яшчэ сушэйшым.
4. На перадгор’ях і ў далінах гэта праяўляецца як моцны, парывісты, гарачы вецер — Зонда.

Якія наступствы прыносіць Зонда

Падчас Зонды часта назіраюць:

• рэзкае павышэнне тэмпературы, часам за некалькі гадзін
• вельмі сухое паветра, якое раздражняе скуру, вочы і дыхальныя шляхі
• моцныя парывы, што падымаюць пыл і пясок і пагаршаюць бачнасць

У гарах раптоўнае пацяпленне можа:

• хутка раставаць снег, павялічваючы лавінную небяспеку
• часова змяняць сцёк рэк ніжэй па цячэнні

Зонда ў жыцці рэгіёну

Для жыхароў заходняй Аргенціны Зонда — частка рэгіянальнага клімату. Яна можа быць карыснай як кароткае пацяпленне зімой, але таксама небяспечнай: павышае рызыку пажараў, выклікае непрыемныя адчуванні і перашкаджае паўсядзённым справам праз пыльныя моцныя парывы.

Яна можа быць карыснай як кароткае пацяпленне зімой, але таксама небяспечнай: павышае рызыку пажараў, выклікае непрыемныя адчуванні і перашкаджае паўсядзённым справам праз пыльныя моцныя парывы.