Што такое катабатычны вецер?
Катабатычныя ветры — гэта нібы «халодная горка» для паветра. Калі паветра на вяршынях гор або на высокіх плато моцна астывае, яно становіцца шчыльнейшым і цяжэйшым. Пад дзеяннем цяжару яно пачынае сцікаць уніз па схілах, часам вельмі хутка, прыносячы з сабой рэзкае пахаладанне.
Слова «катабатычны» паходзіць з грэчаскай мовы і азначае «нізходзячы». Такія ветры могуць узнікаць у любы сезон, але асабліва часта і прыкметна праяўляюцца зімой, калі паверхня і паветра над ёй мацней астуджаюцца.
Часам катабатычны паток разганяецца настолькі, што спрыяе завеям, пераносіць снежную пыл або ўзмацняе туман у нізінах. Прыкладам ветру з падобнай фізікай можа быць Містраль, які спускаецца з гор на поўдні Францыі і нярэдка прыносіць халоднае, сухое і парывістае надвор’е.
У вельмі халодных месцах, напрыклад у Антарктыдзе, катабатычныя ветры — амаль пастаянныя «госці», і менавіта яны робяць прыбярэжныя раёны мацерыка такімі суровымі.
Катабатычныя ветры важныя не толькі для надвор’я: яны ўплываюць на мясцовы клімат, на тое, дзе назапашваецца снег і лёд, як распаўсюджваецца дым або пыл. Яны маюць значэнне і для людзей — у авіяцыі, сельскай гаспадарцы, энергетыцы і проста ў паўсядзённай бяспецы.
Калі коратка, катабатычны вецер — гэта халоднае шчыльнае паветра, якое паскараецца пры спуску з узвышшаў, можа рэзка змяняць надвор’е і ствараць вельмі лакальныя, але моцныя эфекты.
